Las bez grzybów? Funkcjonowanie ekosystemów leśnych byłoby niemożliwe

Klimat na bioróżnorodność - dr hab. Tomasz Leski, prof. ID PAN

Grzyby są jednym z najważniejszych, choć często niedostrzeganych elementów ekosystemów leśnych. Choć większość osób kojarzy je głównie z owocnikami pojawiającymi się jesienią w lasach, ich rzeczywista rola jest znacznie większa. Jak podkreśla prof. Tomasz Leski z Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku, to właśnie ukryta w glebie i drewnie grzybnia odpowiada za kluczowe procesy warunkujące życie lasu. W lasach występują trzy podstawowe grupy funkcjonalne grzybów: saprotroficzne, symbiotyczne (mykoryzowe) oraz pasożytnicze. Każda z nich pełni odmienną, ale niezwykle ważną rolę.

Grzyby saprotroficzne odpowiadają za rozkład martwej materii organicznej, w tym drewna. Dzięki nim możliwy jest obieg węgla oraz innych pierwiastków niezbędnych do wzrostu roślin. Bez ich działalności las stopniowo zasypywałyby warstwy nierozłożonych liści, gałęzi i martwych pni.

Jeszcze większe znaczenie dla wzrostu drzew mają grzyby mykoryzowe, które tworzą z korzeniami roślin ścisłą, obustronnie korzystną symbiozę. Drzewa dostarczają grzybom cukrów powstałych w procesie fotosyntezy, a w zamian otrzymują skuteczniejsze wsparcie w pobieraniu wody i składników mineralnych. Strzępki grzybni zwiększają powierzchnię chłonną korzeni nawet kilkutysięckrotnie, poprawiając odporność roślin na suszę, choroby i zanieczyszczenia środowiska. Grzyby mykoryzowe uczestniczą również w sekwestracji węgla, wspierając magazynowanie dwutlenku węgla w ekosystemach leśnych.

Trzecią grupę stanowią grzyby pasożytnicze. Choć często wywołują choroby drzew i mogą prowadzić do ich zamierania, pełnią także ważną funkcję regulacyjną w naturalnych ekosystemach. Kontrolują liczebność populacji różnych organizmów i wpływają na naturalne procesy selekcji.

  • Grzyby są niezbędnym elementem funkcjonowania lasów i innych ekosystemów lądowych.
  • Kluczową rolę odgrywa nie widoczny owocnik, lecz rozległa sieć grzybni rozwijająca się w glebie, drewnie i korzeniach roślin.
  • Grzyby saprotroficzne odpowiadają za rozkład martwej materii i zamykanie obiegu składników odżywczych.
  • Grzyby mykoryzowe zwiększają dostępność wody i składników mineralnych dla drzew oraz wspierają magazynowanie węgla w ekosystemie.
  • Grzyby pasożytnicze, mimo że mogą powodować choroby, są naturalnym elementem regulującym funkcjonowanie lasów.
  • Bez grzybów doszłoby do załamania obiegu materii, osłabienia wzrostu roślin i stopniowego zaniku ekosystemów leśnych.
  • Zmiany klimatu prawdopodobnie nie doprowadzą do całkowitego zniknięcia grzybów, ale mogą zmieniać ich skład gatunkowy i ograniczać lokalną bioróżnorodność.

Współczesna nauka nie pozostawia wątpliwości – las bez grzybów praktycznie nie mógłby istnieć. Są one nie tylko „sprzątaczami” przyrody, ale także partnerami drzew, regulatorami procesów ekologicznych i jednym z fundamentów stabilności całych ekosystemów.

Materiał powstał na bazie publikacji https://www.youtube.com/@InstytutDendrologiiPAN


PhytoStabilitas

Badania roślinności ochronnej dla skarp i gleb marginalnych – ostatnich klas bonitacyjnych PhytoStabilitas  W warunkach postępujących zmian klimatycznych oraz coraz częstszych okresów suszy i gwałtownych opadów,...

RE:SAND

inicjowanie procesów regeneracji biologicznej i stabilizacji mechanicznej podłoża. RE:SAND W warunkach postępującej degradacji gruntów poindustrialnych, rosnącego ryzyka suszy oraz nasilających się procesów erozji wietrznej, coraz...
  • 1
  • 2