inicjowanie procesów regeneracji biologicznej i stabilizacji mechanicznej podłoża.

RE:SAND


W warunkach postępującej degradacji gruntów poindustrialnych, rosnącego ryzyka suszy oraz nasilających się procesów erozji wietrznej, coraz większego znaczenia nabierają biologiczne metody stabilizacji podłoża. Szczególnym wyzwaniem pozostają tereny poeksploatacyjne – żwirownie, wyrobiska, hałdy, nasypy oraz obszary o silnie zdegradowanej strukturze gleby, gdzie dominują luźne piaski, frakcje pylaste oraz iły podatne na przesuszanie i wywiewanie.
Fundacja NaturKraft prowadzi badania nad wykorzystaniem gatunków pionierskich zdolnych do inicjowania procesów regeneracji biologicznej i stabilizacji mechanicznej podłoża. Jednym z kluczowych gatunków obserwowanych w projekcie jest wydmuchrzyca piaskowa (Leymus arenarius) – roślina naturalnie występująca na wydmach nadmorskich, odgrywająca istotną rolę w utrzymywaniu luźnych piasków i ograniczaniu ich przemieszczania pod wpływem wiatru.

W warunkach naturalnych Leymus arenarius zasiedla ubogie siedliska wydmowe, tworząc rozbudowane systemy kłączy i korzeni zdolne do wiązania znacznych mas piasku. Dzięki temu gatunek ten od lat wykorzystywany jest do biologicznego umacniania wydm oraz ochrony terenów nadmorskich przed erozją eoliczną. Obecnie potencjał wydmuchrzycy analizowany jest również w kontekście terenów poindustrialnych i zdegradowanych krajobrazów śródlądowych. Badania prowadzone przez NaturKraft obejmują ocenę zdolności wydmuchrzycy do stabilizacji luźnych piasków oraz frakcji ilastych, ograniczania pylenia i wywiewania gleby z terenów otwartych oraz poprawy warunków dla sukcesji biologicznej. Analizowany jest wpływ rozbudowanego systemu korzeniowego na strukturę podłoża, retencję wilgoci oraz akumulację materii organicznej. Obserwacje dotyczą także oddziaływania rośliny na rozwój życia glebowego – mikroorganizmów, grzybów mikoryzowych oraz gatunków pionierskich pojawiających się w sąsiedztwie nasadzeń.

Istotnym elementem projektu pozostaje również analiza potencjalnych zastosowań wydmuchrzycy w ochronie terenów rolniczych narażonych na erozję wietrzną. Tworzone przez roślinę zwarte pasy roślinności mogą ograniczać przemieszczanie się lekkich frakcji gleby, zmniejszać przesuszanie powierzchni oraz pełnić funkcję naturalnych barier przeciwwietrznych. W warunkach coraz częstszych okresów bezopadowych i degradacji gleb lekkich tego typu rozwiązania mogą stanowić ważny element adaptacji krajobrazu do zmian klimatycznych.

Projekt wpisuje się w poszukiwanie nowych modeli rekultywacji biologicznej terenów marginalnych, gdzie kluczową rolę odgrywają odporne gatunki pionierskie zdolne do inicjowania procesów odbudowy ekosystemu. Wydmuchrzyca piaskowa analizowana jest nie tylko jako roślina stabilizująca grunt, ale również jako potencjalny gatunek wspierający tworzenie nowych siedlisk biologicznych na obszarach zdegradowanych działalnością człowieka.



Bibliografia – 
Leymus arenarius – stabilizacja piasków i rekultywacja

 Greipsson, S., Davy, A. (1996). Sand Accretion and Salinity as Constraints on the Establishment of Leymus arenarius. Annals of Botany. Klasyczna praca dotycząca zastosowania wydmuchrzycy do stabilizacji piasków i terenów erodowanych.
Greipsson, S., Davy, A. Leymus arenarius: Uses and characteristics of a dune-building grass. Publikacja opisująca wykorzystanie gatunku do zatrzymywania ruchomych piasków oraz rekultywacji terenów zdegradowanych.
Ievinsh, G. et al. (2020). Ammophila arenaria and Leymus arenarius responses to sand burial. Botanica, 26(2), 116–125. Analiza odporności wydmowych traw na zasypywanie i dynamiczne warunki siedliskowe.
NAME OF SPECIES: Leymus arenarius (L.) Hochst. Wisconsin Department of Natural Resources. Dokumentacja gatunku wskazująca jego zastosowanie w ochronie przeciwerozyjnej i stabilizacji podłoża.
Ranwell, D.S. (1986). Coast dune management guide. Opracowanie dotyczące biologicznych metod stabilizacji wydm i ochrony terenów piaszczystych przed erozją. 


PhytoStabilitas

Badania roślinności ochronnej dla skarp i gleb marginalnych – ostatnich klas bonitacyjnych PhytoStabilitas  W warunkach postępujących zmian klimatycznych oraz coraz częstszych okresów suszy i gwałtownych opadów,...

RE:SAND

inicjowanie procesów regeneracji biologicznej i stabilizacji mechanicznej podłoża. RE:SAND W warunkach postępującej degradacji gruntów poindustrialnych, rosnącego ryzyka suszy oraz nasilających się procesów erozji wietrznej, coraz...